Michel de Montaigne: Denemeler

montaigne

Eğitim sistemimizin belkide en tanınmış,herkesin derslerde en az bir kere duyduğu ama pek kulak asmadığı,sadece sınavlardan geçmek için hafızasında tuttuğu, öğretmenlerin ısrarla ”okuyun” dedikleri,içeriği ise çağının çok ilerisinde bir eser ile birlikteyiz; Denemeler. Tabiri yerindeyse merhabalaştığımız bir kitaptır. Gördüğümüzde ufak bir tebessüm ederiz ve merhaba dedikten sonra ise yanımızdan geçer gider. İzin verin de size bu kitabı biraz daha yakından tanıtayım o zaman.

  Denemeler’de gördüğüm her şeyi Montaigne’de değil kendimde buluyorum.  -Pascal

Her şeyden önce ben de herkes gibi derslerde duydum kitabın ismini.Kulaklarımda hocalarımın sesi yankılanıyor hala ”deneme türünün kurucusu” ”montaigne denemeler”. Öyle bir hal almıştı ki,denemeler kelimesini yalnız kabul edemez olmuştuk. Sanki kelimenin tamamı Montaigne Denemeler idi. O sıralar ilginç bir şekilde Denemeler’den alıntılar ile karşılaşıyordum sık sık ve okudukça merak etmeye başladım başka neler yazıyor acaba diye. Çünkü gerçekten kendimi bulduğum cümlelerdi.

alıntı denemeler

Kitapta kısalı uzunlu 107 yazı,deneme bulunuyor. Uzun dediğime bakmayın en fazla 2 bilemedin 3 sayfa. Felsefeden cinselliğe,yaşamdan ölüme,savaştan hastalığa birçok konu hakkında kendi düşüncelerini aktarıyor kağıda Fransız yazar. Bu sebeple sıkılmaya fırsat vermiyor. Bu düşünceler öyle düşünceler ki 16.yüzyılda yazılmasına rağmen günümüze hala ışık tutabiliyor.

Aşağıya kitabın başında yer alan ”Okuyucuya” adlı yazısını aktaracağım. Montaigne’nin nasıl bir insan olduğunu,denemelerini neden kaleme aldığını bir de kendi kaleminden okuyalım.

Bakmadan Geçme!  Bir İdam Mahkûmunun Son Günü

Okuyucuya

Okuyucu,bu kitapta yalan dolan yok. Sana baştan söyleyeyim ki,ben burada yakınlarım ve kendim dışında hiçbir amaç gütmedim. Sana hizmet etmek yahut kendime ün sağlamak hiç aklımdan geçmedi:Böyle bir amaç peşinde koşmaya gücüm yetmez. Bu kitabı,yakınlarım için bir kolaylık olsun diye yazdım. İstedim ki beni kaybedecekleri zaman (ki pek yakındır) hakkımda bildikleri,daha etraflı ve daha canlı olsun. Kendimi herkese beğendirmek niyetinde olsaydım,özenir,bezenir,en gösterişli halimle ortaya çıkardım. Kitabımda sade,tabii ve her günkü halimle,özentisiz bezentisiz görünmek isterim,çünkü ben kendimi olduğum gibi anlatıyorum. Burada kusurlarım,nasıl bir adam olduğum,edebin,terbiyenin müsaade ettiği ölçüde,açık olarak görülecektir. Hala ilk tabiat kanunlarının rahat serbestliği içinde yaşadıkları söylenen insanlar arasında olsaydım,emin ol ki kendimi tastamam ve çırılçıplak da gösterirdim. Kısacası,okuyucu,kitabımın özü benim:Boş vakitlerini bu kadar sudan ve anlamsız bir konuya harcaman akıl karı olmaz.Haydi Uğurlar olsun.

Kendisi yazılarını boş ve anlamsız olarak değerlendirse de,günümüze kadar gelmesi bunu yalanlıyor.Ölmeden önce mutlaka okuyun,mümkünse yayın hatta başucu kitabınız yapın benim gibi. 🙂 Yazı içinde eksik gedik bir şey varsa affedersiniz.Eleştirmeyi unutmayın.

Sevin ve Okuyun!

CEVAP VER